Katika ulimwengu wa sasa uliotawaliwa na mitandao ya kijamii, shinikizo la rika, na mifumo ya elimu inayotuzalisha kama bidhaa za kiwandani, swali "Wewe ni nani?" limekuwa gumu kuliko maswali ya hesabu za Calculus. Watu wengi wanaishi maisha ambayo ni "nakala" ya maisha ya watu wengine. Tunavaa, tunazungumza, na hata tunatafuta mafanikio kwa kufuata ramani zilizochorwa na wengine, huku tukiacha dira zetu za ndani zikipata kutu.
Makala haya ni safari ya kurejea kwako mwenyewe. Ni mwito wa kuacha kufuata mkumbo na kuanza kuishi uhalisia wako kama mwanadamu mwenye utashi, akili, na hisia za kipekee.
1. Saikolojia ya Mkumbo: Kujipoteza Ili "Ukubalike"
Binadamu tuna hitaji la asili la kuwa sehemu ya kundi (Sense of belonging). Kihistoria, kutengwa na kabila kulimaanisha kifo, hivyo ubongo wetu ulijifunza kuwa "kufuata wengi" ni salama. Hata hivyo, katika karne ya 21, usalama huu umekuwa gereza.
Mtego wa Kulinganisha: Saikolojia inatufundisha kuwa unapojilinganisha na wengine, unaharibu kemia ya furaha mwilini mwako. Unaanza kuona udhaifu wako kupitia "highlight reel" ya mtu mwingine.
Woga wa Kukataliwa: Watu wengi wanaogopa kuwa wao wenyewe kwa sababu wanaogopa kuonekana "wa ajabu." Lakini ukweli ni kwamba, ukiendelea kuvaa kinyago ili ukubalike, utapendwa na watu wengi lakini utajichukia mwenyewe kwa sababu unajua unadanganya.
Tofauti ya mwanadamu na kiumbe kingine chochote ni uwezo wa kujitambua (Self-awareness). Mkumbo unakufanya uwe na "akili ya kundi" (Herd Mentality), ambapo huwazi, bali unaitikia (react).Uchambuzi Makini: Kuwa "Wewe" kunahitaji utumie akili yako kuhoji kila kitu. Kwa nini unafanya unachofanya? Je, ni kwa sababu unakipenda, au ni kwa sababu "ndivyo watu wanavyofanya"?
Uhuru wa Maamuzi: Uhuru wa kweli haupo kwenye kufanya unachotaka, bali kwenye kufanya unachoamini ni sahihi hata kama dunia nzima inatazama upande mwingine. Akili yako inapaswa kuwa chujio, sio dumu la kuhifadhia kila wazo linalopita barabarani.
Utafiti mbalimbali wa kitabia unaonyesha kuwa watu wenye furaha na mafanikio ya kudumu ni wale waliopiga hatua moja nyuma na kufanya "Utafiti wa Nafsi" (Self-Discovery). Huwezi kuwa wewe ikiwa hujijui wewe ni nani.Mapungufu na Nguvu: Tambua wewe ni nani unapokuwa peke yako, mbali na macho ya watu. Unapenda nini? Unachukia nini? Ni nini kinakupa amani ya moyo?
Thamani za Msingi (Core Values): Ni kanuni gani unazosimamia? Ikiwa huna misingi, utayumba kila upepo wa mitindo unapobadilika. Mwanadamu mwenye uhalisia ana nanga iliyozama kwenye misingi yake.
Kutofuata mkumbo kuna gharama, na ni lazima uwe tayari kuilipa. Uhalisia unahitaji ujasiri wa kukataliwa, ujasiri wa kuonekana mshamba, na ujasiri wa kutembea peke yako kwa muda fulani.Upweke Chanya: Kuna tofauti kati ya kuwa mpweke (lonely) na kuwa peke yako (solitude). Katika utulivu wa kuwa peke yako, ndipo sauti yako ya ndani inasikika vizuri zaidi.
Kuvunja Mifumo: Usiogope kuvunja mzunguko wa familia au jamii ikiwa mfumo huo unakandamiza utu wako. Kuwa "Wewe" ndiyo zawadi kubwa zaidi unayoweza kuipa dunia, kwa sababu dunia haina hitaji la nakala nyingine, ina kiu ya kitu kipya na halisi.
Kumbuka, maisha yako ni hadithi inayandikwa na wewe mwenyewe. Ukifuata mkumbo, maana yake unampa mtu mwingine kalamu aandike hadithi yako. Mwisho wa siku, hautahukumiwa kwa jinsi ulivyofanikiwa kuwa "kama fulani," bali kwa jinsi ulivyofanikiwa kuwa toleo bora la WEWE.
Anza leo. Hoji maamuzi yako, heshimu sauti yako ya ndani, na uwe na ujasiri wa kusema "Hapana" kwa vitu ambavyo haviendani na nafsi yako. Kuwa wewe ni mchakato, sio tukio la siku moja lakini ni safari yenye thamani kuliko utajiri wowote wa nje.
