Fedha ni kitu kinachogusa maisha ya kila binadamu. Watu wengi wanaamka asubuhi wakifikiria pesa, wanafanya kazi mchana kwa ajili ya pesa, na hata usiku wanapolala mawazo yao yanazunguka kuhusu pesa. Lakini swali kubwa ni hili: Je, unaitawala pesa au pesa ndiyo inakutawala wewe?
Ukweli ni kwamba watu wengi duniani wanaishi maisha ambayo pesa ndiyo inaamua furaha yao, amani yao, na hata maamuzi yao ya kila siku.
Utafiti mbalimbali unaonyesha kuwa karibu nusu ya watu wazima duniani wanapata msongo wa mawazo kutokana na fedha.
Hii inaonyesha jinsi pesa ilivyo na nguvu kubwa katika maisha ya mwanadamu.
Hebu tuchambue ukweli huu kwa undani.
1. Watu Wengi Wamekuwa Watumwa wa Pesa Bila Kujua
Fikiria maisha ya kawaida ya watu wengi:
🛑Wanaamka mapema kwenda kazini
🛑Wanafanya kazi siku nzima
🛑Mwisho wa mwezi wanasubiri mshahara
🛑Mshahara ukiingia unaisha ndani ya siku chache
🛑Kisha mzunguko unaanza tena.
Hii ndiyo inaitwa rat race (mbio za panya).
Watu wengi wanafanya kazi maisha yao yote wakijaribu kufikia pesa lakini hawawahi kuifikia kweli.
Dalili kuwa pesa inakutawala ni pamoja na:
- Unafanya kazi usiyoipenda kwa sababu ya pesa
- Una stress kila mwisho wa mwezi
- Unatumia pesa nyingi kuliko unazoingiza
- Huwezi kuishi bila mshahara hata mwezi mmoja
Watu wengi wanaishi maisha ya kuishi mshahara hadi mshahara bila akiba wala mpango wa kifedha.
2. Ukweli ni kwamba: Pesa Inaweza Kuathiri Afya ya Akili
Fedha sio tu suala la uchumi ni suala la afya ya akili pia.
Watafiti wamegundua kuwa watu wenye matatizo ya fedha huwa na uwezekano mkubwa wa kupata:
- Msongo wa mawazo
- Wasiwasi
- Kukosa usingizi
- Migogoro ya kifamilia
Wakati mtu anapokuwa na madeni mengi au bili nyingi, akili yake inakuwa katika hali ya hofu muda mwingi.
Kwa mfano:
- Kodi ya nyumba
- Ada ya watoto
- Chakula
- Matibabu
- Usafiri
Mambo haya yakikusanyika yanaweza kumfanya mtu ahisi kama maisha yanamsukuma badala ya yeye kuyaongoza.
Ndiyo maana watu wengi wanahisi kama wanamfanyia kazi pesa badala ya pesa kuwafanyia kazi.
3. Tofauti Kati ya Tajiri na Maskini Sio Pesa Pekee
Watu wengi hudhani kuwa tofauti kati ya tajiri na maskini ni kiasi cha pesa walicho nacho.
Lakini ukweli ni tofauti kidogo.
Tofauti kubwa ni namna wanavyofikiria kuhusu pesa.
Maskini wengi:
- Wanatumia pesa kwanza
- Wanafikiria starehe kabla ya uwekezaji
- Hawana mipango ya fedha
- Wanapanga bajeti
- Wanawekeza
- Wanajenga vyanzo vingi vya mapato
- Wanahifadhi pesa
Kwa kifupi:
Maskini hufanyia kazi pesa.
Tajiri hufanya pesa ziwafanyie kazi.
4. Dalili Kwamba Tayari Wewe Ni Mtumwa wa Pesa
1️⃣ Je, unapata stress ukifikiria pesa?
2️⃣ Je, pesa yako inaisha kabla ya mwisho wa mwezi?
3️⃣ Je, huna akiba yoyote ya dharura?
4️⃣ Je, unafanya kazi ambayo hufurahii kwa sababu ya pesa?
5️⃣ Je, madeni yanaongezeka kila mwaka?
Kama majibu mengi ni NDIYO, basi kuna uwezekano mkubwa pesa inakutawala wewe.
Lakini habari njema ni kwamba hali hii inaweza kubadilika.
5. Njia 5 Za Kufanya Pesa Iwe Mtumwa Wako
Hizi ni kanuni ambazo watu wengi waliofanikiwa kifedha huzifuata:
Shule nyingi hazifundishi elimu ya pesa.
Lakini kujifunza kuhusu:
- uwekezaji
- biashara
- bajeti
- akiba
- ni muhimu sana.
Bajeti ni ramani ya pesa yako.
Ukijua:
- unaingiza kiasi gani
- unatumia kiasi gani
utapata udhibiti wa maisha yako ya fedha.
Kutegemea mshahara mmoja ni hatari.
Unaweza kuongeza kipato kupitia:
- biashara ndogo
- kazi za mtandaoni
- uwekezaji
- freelancing
Kadri vyanzo vya mapato vinavyoongezeka, ndivyo uhuru wa kifedha unavyoongezeka.
Uwekezaji unaruhusu pesa kukufanyia kazi.
Mfano:
- biashara
- hisa
- ardhi
- miradi ya mtandaoni
Hata ukipata pesa nyingi, bila nidhamu unaweza kurudi mwanzo.
Kanuni rahisi:
- tumia kidogo kuliko unachoingiza
- weka akiba
- epuka madeni yasiyo ya lazima
Swali muhimu ambalo kila mtu anapaswa kujiuliza ni:
Je, pesa inaongoza maisha yangu au mimi ndiyo ninaongoza pesa yangu?
Lakini ukijifunza kanuni za fedha mapema, unaweza kufika mahali ambapo:
pesa inakufanyia kazi wewe sio wewe kuifanyia kazi pesa.
